Opis miejsca

Zdjęcie ze zbiorów pana Andrzeja Świerczewskiego przenosi nas w czasie na teren przedwojennego Żoliborza. Warszawa po I wojnie światowej odczuwała brak mieszkań. Próbą rozwiązania tego problemu ze strony władz państwowych było przeznaczenie terenów należących do skarbu państwa w pobliżu fortyfikacji pod budownictwo mieszkaniowe. Decyzja z 1921 roku pozwoliła zabudować przedpole Cytadeli. Plany regulacyjne wyznaczyły i uregulowały przebieg ulic Mickiewicza, Nowomostowej czyli Krasińskiego oraz Słowackiego będącej wcześniej częścią Marymonckiej. U zbiegu tych ulic wyznaczono plac. 27 września 1926 r. plac otrzymał za patrona 28. prezydenta USA Thomasa Woodrow Wilsona jako wyraz wdzięczności za przyczynienie się prezydenta Stanów Zjednoczonych do powstania niepodległego państwa Polskiego (tzw. Czternaście Punktów Wilsona).

W tle widać budynek przy placu Wilsona 4 zbudowany w latach 1928-1932 przez Warszawską Kooperatywę Mieszkaniową Fenix, działającą w tym miejscu również obecnie jako spółdzielnia. Obok WSM na Żoliborzu funkcjonowały również mniejsze spółdzielnie, takie właśnie jak Fenix. Budynek przetrwał wojnę. Dorodne topole widoczne przed budynkiem były charakterystyczne dla ulicy Słowackiego. Niestety drzewa zostały wycięte już po wojnie najpewniej podczas przebudowy placu. Dla widocznych na zdjęciu tramwajów linii 14 i 17 plac Wilsona był pętlą w latach 1931-34. Oba składy gotowe są już do odjazdu w stronę Placu Unii Lubelskiej (14) i placu Narutowicza (17), korzystając z pętli poprowadzonej ulicami Ustronie (obecnie Toeplitza) oraz Felińskiego i Mierosławskiego. Możliwe, że zdjęcie powstało wiosną. Na drzewach brak jeszcze liści, koło drzewa i tramwaju stoi skrzynia z piachem.

Ciekawy jest podpis zdjęcia w prawym dolnym rogu: "Żolibórz". Dzisiaj uznać to możemy za błąd. W latach 30. XX wieku można było trafić na tego typu pisownię.