Pałac Kultury i Nauki

powrót

Opis miejsca

Propozycja budowy Pałacu Kultury i Nauki pojawiła się w 1951 roku. Wybrano jedną z czterech możliwych lokalizacji - w Śródmieściu w oddaleniu od ulicy Marszałkowskiej. Projekt pałacu przygotował zespół architektów na czele z Lwem Rudniewem. Zespół projektujący pałac starał się ozdobić pałac narodowymi motywami takimi jak na przykład attyki. Rosjanie proponowali by budynek mierzył 120 metrów. Na wniosek strony polskiej jest znacznie wyższy. Pałac Kultury mierzy 237 metrów, posiada 44 kondygnacje.W środku znajduje się 3288 pomieszczeń spełniających różne funkcje. Na budowie pracowało ok. 3 500 robotników rosyjskich. Budowa trwała od 1 maja 1952 roku do 22 lipca 1955. Aby zbudować Pałac Kultury wyburzono zabudowę przy ulicach Chmielnej, Złotej siennej czy Wielkiej. W tym zachowane i odbudowane biurowce przy Siennej 16 oraz 32. Część wieżowa Pałacu otrzymała jasną fasadę ze spieków ceramicznych. Dolna część budynku mieszcząca kina, teatry, Pałac Młodzieży i Muzeum Techniki została obłożona wykładziną z kamienia. Widoczną zmianą w wyglądzie Pałacu był montaż zegara z tarczami na wysokości 42 kondygnacji w 2000 roku. W 2007 roku Pałac Kultury i Nauki został wpisany na listę zabytków.

Widok na Pałac Kultury od strony skrzyżowania ulic Emilii Plater i Świętokrzyskiej. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Widok na Pałac Kultury - część mieszczącą Muzeum Techniki od strony ulicy Emilii Plater. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Widok na Pałac Kultury - Salę Kongresową od strony ulicy Emilii Plater. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Pałac Kultury. Widok na Pałac Kultury od strony ulicy Emilii Plater. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Pałac Kultury. Widok na fontannę przed wejściem do Pałacu Młodzieży od ulicy Świętokrzyskiej. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Widok na fontannę przed wejściem do Pałacu Młodzieży od ulicy Świętokrzyskiej. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Widok na Pałac Kultury od strony skrzyżowania ulic Emilii Plater i Świętokrzyskiej. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Widok na fontannę przed wejściem do Pałacu Kultury od ulicy Świętokrzyskiej. Druga połowa lat 50. Fot. Franciszek Myszkowski

Widok na Pałac Kultury i Nauki ze skrzyżowania Alej Jerozolimskich z ulicą Marszałkowską. Widoczne pawilony handlowe przy Alejach Jerozolimskich 34/36 i Marszałkowskiej 100. Druga połowa lat 50. Fot. ze zbiorów Roberta Ostrowskiego.

Widok na Pałac Kultury i Nauki z Alej Jerozolimskich przy skrzyżowaniu z Marszałkowską. Widoczne pawilony handlowe - Aleje Jerozolimskie 34/36 - Marszałkowska 100, 2 połowa lat 50., zbiory Roberta Ostrowskiego

Plac Defilad. W tle główne wejście do Pałacu Kultury i Nauki. Przełom lat 50. i 60. Fot. Dariusz Gubas.

Pałac Kultury i Nauki, 2002, fot. Latos Anna

Pałac Kultury i Nauki, lata 50., ze zbiorów Aldony Szpejn

Pałac Kultury i Nauki, lata 50., ze zbiorów Aldony Szpejn

Pałac Kultury i Nauki, lata 50., ze zbiorów Aldony Szpejn

Pałac Kultury i Nauki, park od strony ul Świętokrzyskiej, lata 60. zbiory Aldony Szpejn

Pałac Kultury i Nauki od strony ulicy Świętokrzyskiej. Lata 50. Fot. ze zbiorów Aldony Szpejn.

Pałac Kultury i Nauki, lata 50., ze zbiorów Aldony Szpejn

Przy wejściu do Pałacu Kultury i Nauki od strony Alej Jerozolimskich. Festiwal Młodzieży i Studentów. Sierpień 1955 roku. Fot. ze zbiorów Sławomira Szklarka.

Fontanna przed PKiN. Festiwal Młodzieży i Studentów, sierpień 1955, zbiory Sławomira Szklarka

Wejście do Pałacu Kultury i Nauki od strony Alej Jerozolimskich. Festiwal Młodzieży i Studentów. Sierpień 1955 roku. Fot. ze zbiorów Sławomira Szklarka.

Pałac Kultury i Nauki, od strony al. Jerozolimskich. Na zdjęciu Aleksander Kowalewski i Stanisław Kowalewski, 1956, zbiory rodziny Kowalewskich

Fontanna przed Pałacem Kultury i Nauki. Druga połowa lat 50. Fot. ze zbiorów Janiny Seweryn.

Pałac Kultury i Nauki od strony Alej Jerozolimskich, ok. 1956, zbiory rodziny Mirosława Szewczyka

Fontanna przy Pałacu Kultury i Nauki od strony Alej Jerozolimskich, ok. 1956, zbiory rodziny Mirosława Szewczyka

Pałac Kultury i Nauki, widok od strony Alej Jerozolimskich, ok 1965. zbiory Marty Baranowskiej

Otoczenie Pałacu Kultury i Nauki od strony ulicy Świętokrzyskiej. Widok od strony Pałacu Młodzieży w kierunku ulicy Emilii Plater. Widoczne zaplecza stoisk kiermaszu książki. W głębi widoczne bloki osiedla Emilia, od lewej blok przy Emilii Plater 47 oraz Pańskiej 3,5 i 7. Lata 60/70. Fot. Eugeniusz Płoński

Pałac Kultury i Nauki. Ogrodzenie skweru koło Pałacu Młodzieży. W tle widoczna gablota reklamowa koło wejścia do teatru Lalka. Lata 60/70. Fot. Eugeniusz Płoński

Fontanny koło Pałacu Kultury od strony Alej Jerozolimskich, lata 60. fot. Maksymilian Stebel, zbiory rodziny Sternickich

Chłopiec przed Pałacem Kultury i Nauki. Lata 70. Fot. Maksymilian Stebel, zbiory rodziny Sternickich.

Pałac Kultury i Nauki, widok od strony ulicy Marszałkowskiej, 03.1990, fot.Stebel Maksymilian/ zbiory rodziny Sternickich

Pałac Kultury i Nauki, widok od strony Alej Jerozolimskich. Kolejka na wystawę techniki radzieckiej. 1979 lub 1980 rok. Fot. Paweł Jesionowski.

Pałac Kultury i Nauki, kolejka na wystawę Techniki radzieckiej, od strony Al. Jerozolimskich, 1979-80, fot. Paweł Jesionowski

Pałac Kultury i Nauki, widok z wieżowca na Ścianie Wschodniej, lata 70. fot. Paweł Jesionowski

Widok z wieżowca na Ścianie Wschodniej na Pałac Kultury i Nauki. Lata 70. Fot. Paweł Jesionowski.

Ulica Marszałkowska. Przemarsz pochodu 1 maja 1974 roku. Widok od strony ulicy Kniewskiego (ob. Złota) na trybunę i Pałac Kultury, 01.05.1974, fot. zbiory Aldony Szpejn

Pałac Kultury i Nauki od strony ulicy Marszałkowskiej. 1976 rok. Fot. Tomasz Smoliński.

Pałac Kultury i Nauki. Widok na Pałac Kultury od strony ulicy Marszałkowskiej. Lata 90. Fot. Marta Zielińska

Karuzela w wesołym miasteczku na placu Defilad. W tle widoczny Pałac Kultury. Lata 90. Fot. Marta Zielińska

Widok na plac Defilad i Pałac Kultury i Nauki od strony ulicy Marszałkowskiej, przy wylocie ulicy Złotej. Rok 1995. Fot. Tadeusz Frys

Pałac Kultury. Reklama - King Kong wspinający się po ścianie pałacu.Rok 1995. Zbiory Adama Szcześniakaiaka-paac-kultury.jpg

Widok w kierunku Pałacu Kultury i Nauki od strony skrzyżowania Alej Jerozolimskich i ul. Emilii Plater. Rok 1996. Fot. Elżbieta Lempp

Pałac Kultury i Nauki. Widok w kierunku Pałacu od strony skrzyżowania Marszałkowskiej i Alej Jerozolimskich. Rok 1998. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury widziany sprzed wejścia do stacji metra Centrum od strony Ronda Dmowskiego. Rok 1998. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury i Dworzec Centralny. Widok z parkingu nad torami linii średnicowej i stacją Warszawa Śródmieście WKD u zbiegu Alej Jerozolimskich i al. Jana Pawła II. Rok 1998. Fot. Paweł Arczewski

Wejście główne do Pałacu Kultury, w czasie targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Wejście główne do Pałacu Kultury, w czasie targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury. Hol główny w wejściu od Marszałkowskiej, w czasie targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Schody łączące sale wystawowe w Pałacu Kultury podczas targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Schody łączące sale wystawowe w Pałacu Kultury podczas targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury. Sale wystawowe w czasie targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury. Sala Marmurowa w czasie targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury. Sala Korczaka w czasie targów książki. 13-17 maja 1999. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury. Fontanna w parku od strony ulicy Świętokrzyskiej. W głębi widoczny kościół Wszystkich Świętych. Lata 90. Zofia i Stanisław Giers, zbiory rodzinne.

Pałac Kultury widziany z ogródka restauracji McDonald's mieszczącej się w budynku domu handlowego Sezam, przy Marszałkowskiej 126/134. Rok 1999. Fot. Paweł Arczewski

Pałac Kultury i Nauki, 2002, fot. Latos Anna

Pałac Kultury i Nauki, 2002, fot. Latos Anna

Pałac Kultury i Nauki. Skwer przed wejściem do Pałacu Kultury od strony Alej Jerozolimskich. W głębi widoczny jest gmach Hotelu Mariott. Lata 1990-91. Zbiory rodziny Magdaleny Żyły

Pałac Kultury i Nauki, 2002, fot. Latos Anna

Pałac Kultury i Nauki, 2002, fot. Latos Anna

Pałac Kultury i Nauki od strony ulicy Emilii Plater. Część pałacu mieszcząca Pałac Młodzieży, 2002, fot. Anna Latos

Kiosk i słup ogłoszeniowy od ul. E. Plater, fot. Latos Anna

Parking i kioski od strony Sali Kongresowej. Fot. Anna Latos.

Pałac Kultury i Nauki. Widok od strony ulicy Marszałkowskiej, ok. 2004, fot. Teresa Gajewska

Pałac Kultury. Rzeźba przedstawiająca robotnika w niszy umieszczonej w murach Sali Kongresowej od strony południowo-zachodniej (od strony Alej Jerozolimskich). Luty 1997. Fot. Elżbieta Lempp

Pałac Kultury. Widok z obecnego Pasażu Szymborskiej, od strony Alej Jerozolimskich. Luty 1997. Fot. Elżbieta Lempp

Audio

Aldona Szpejn / Społeczne Archiwum Warszawy

Wojciech Letki / Społeczne Archiwum Warszawy

Paweł Jesionowski / Społeczne Archiwum Warszawy

Transkrypcje

"1978, 1979, może 1977 rok, trudno powiedzieć, w Pałacu Kultury i przed pałacem – tu widać taki namiot był – jeśli dobrze pamiętam, była wystawa. Nazywała się Osiągnięcia Nauki Radzieckiej. I wystawiano tam, nie wiem czy oryginał, czy replikę, Unohoda, być może jakieś kapsuły, być może tej, w której Hermaszewski lądował. W każdym razie kolejka, jak widać, była gigantyczna. Trochę trzeba było poczekać, odstać. To były czasy, kiedy starałem się zawsze mieć ze sobą aparat. Co nie było proste, wtedy to była cała torba: aparat, filmy, światłomierz, dwa obiektywy wymienne, trochę się dźwigało. Tam, gdzie teraz jest ten ogromny parking, gdzie zjeżdżają różne autobusy, czy wokół pałacu, bardzo często było wykorzystywane na tego typu imprezy. Pamiętam też, że co roku była Cepeliada. Warszawa tłumnie waliła, bo to było miejsce, gdzie można było poza tym, że kupić jakieś tam kogutki, to jeszcze sprzedawali kiełbasę z rusztu i piwo z nalewaka, co też było rzadkością._"

- Paweł Jesionowski